تنیس البو یا «آرنج تنیسبازان» یکی از شایعترین آسیبهای تاندونی در ناحیه آرنج است که در اثر حرکات تکراری یا فشار زیاد بر عضلات ساعد ایجاد میشود. در این مقاله به معرفی تنیس البو، علائم، علل ایجاد و نقش مؤثر فیزیوتراپی در درمان تنیس البو میپردازیم.
تنیس البو چیست؟
تنیس البو یا Lateral Epicondylitis در واقع التهاب یا آسیب تاندونهایی است که عضلات ساعد را به استخوان بازو متصل میکنند. این تاندونها وظیفه خمکردن مچ به سمت عقب را دارند و در اثر استفاده بیش از حد یا حرکات تکراری، دچار التهاب و درد میشوند.
تاندون اصلی درگیر در این عارضه معمولاً اکستانسور نام دارد. بروز این مشکل در مردان و زنان بین ۳۰ تا ۵۰ سال شایعتر است و طبق آمار، بیش از ۷۰ درصد از آسیبهای ورزشی مربوط به این رده سنی هستند.
در اغلب موارد، درد از سمت بیرونی آرنج شروع شده و ممکن است به ساعد یا حتی مچ دست گسترش یابد. با افزایش سن نیز احتمال بروز تنیس البو بهصورت خطی افزایش پیدا میکند.
جالب است بدانید که این عارضه ۱۰ برابر شایعتر از نوع داخلی (گلف البو) است و برخلاف نامش، فقط مختص تنیسبازان نیست. بسیاری از افراد غیرورزشکار نیز ممکن است در اثر حرکات تکراری به این مشکل دچار شوند.
چرا به این مشکل «تنیس البو» گفته میشود؟
نام «تنیس البو» از آنجا آمده است که بسیاری از تنیسبازان حرفهای هنگام ضربه بکهند (Backhand) در بازی تنیس دچار التهاب در تاندونهای خارجی آرنج میشوند.
عضلات ساعد هنگام گرفتن راکت و ضربه به توپ، فشار زیادی را تحمل میکنند. اگر این حرکات با تکنیک نادرست یا با وسایل نامناسب انجام شوند، میتوانند باعث آسیب تاندون شوند. عواملی مانند:
-
ضعف در عضلات شانه یا مچ دست
-
استفاده از راکت نامناسب (خیلی سنگین یا کوتاه)
-
ضربه زدن با راکت به توپهای خیس یا سنگین
-
انجام ورزشهای مشابه مانند اسکواش یا بدمینتون
میتوانند احتمال بروز این آسیب را افزایش دهند.
البته بسیاری از افرادی که از تنیس البو رنج میبرند، هرگز تنیس بازی نکردهاند! در واقع، هر حرکت تکراری دست و مچ میتواند این عارضه را ایجاد کند.
علل غیرورزشی تنیس البو
تنیس البو ممکن است در مشاغل یا فعالیتهای روزمره نیز ایجاد شود. برای مثال:
-
نقاشی با قلممو یا غلتک
-
کار با اره یا ابزارهای دستی
-
نوازندگی سازهای زهی یا کوبهای
-
دندانپزشکان، نجاران و تایپیستها که حرکات تکراری دست انجام میدهند
همه این فعالیتها در طولانیمدت میتوانند باعث التهاب و درد در تاندونهای خارجی آرنج شوند.
علائم و نشانههای تنیس البو
علائم تنیس البو ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما شایعترین موارد شامل موارد زیر است:
-
احساس درد یا سوزش در قسمت بیرونی آرنج و ساعد
-
گسترش درد به سمت مچ دست یا بالاتر از آرنج
-
افزایش درد هنگام گرفتن اشیاء یا بالا بردن اجسام
-
ضعف در قدرت گرفتن یا نگهداشتن اجسام (مثل فنجان)
-
درد هنگام چرخاندن ساعد یا بازکردن مچ دست
در مراحل اولیه، ممکن است درد فقط در هنگام فعالیت احساس شود، اما در صورت بیتوجهی به درمان، درد حتی در حالت استراحت نیز ادامه پیدا میکند.
روشهای تشخیص تنیس البو
تشخیص این عارضه معمولاً با معاینه فیزیکی توسط فیزیوتراپیست انجام میشود. با این حال، در برخی موارد برای بررسی شدت آسیب یا排除 سایر بیماریها، آزمایشهای تصویربرداری تجویز میشوند:
-
رادیوگرافی (X-ray): برای بررسی احتمال وجود آرتروز یا تغییرات استخوانی در آرنج.
-
MRI (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی): جهت ارزیابی تاندونها و شدت التهاب یا پارگی جزئی.
-
الکترومیوگرافی (EMG): برای بررسی عملکرد عصبها و排除 مشکلات عصبی احتمالی.
درمان تنیس البو
اولین گام درمان، اجتناب از فعالیتی است که باعث آسیب شده است. سپس اقدامات زیر بسته به شدت درد و آسیب انجام میشود:
-
استراحت نسبی و استفاده از یخ برای کاهش التهاب
-
مصرف داروهای ضد التهاب مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن
-
استفاده از بریس یا باند مخصوص برای حمایت از آرنج
-
تمرینات کششی و تقویتی تحت نظر فیزیوتراپیست
در صورتی که این روشها کافی نباشند، گزینههای پیشرفتهتر شامل:
-
تزریق استروئید برای کاهش تورم و درد
-
اولتراسوند تراپی یا شاک ویو تراپی برای افزایش جریان خون و بازسازی تاندونها
-
جراحی (فقط در موارد شدید و مزمن)
فیزیوتراپی تنیس البو
فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین روشهای درمان تنیس البو است که به کاهش درد، بازگشت عملکرد طبیعی و جلوگیری از آسیب مجدد کمک میکند.
در جلسات فیزیوتراپی، معمولاً از ترکیبی از درمانهای دستی، تمرینات کششی و دستگاههای تخصصی استفاده میشود.
تمرینات فیزیوتراپی برای تنیس البو
برخی تمرینات مفید شامل:
-
چرخش مچ دست: با زاویه ۹۰ درجه آرنج، کف دست را به بالا و پایین بچرخانید.
-
چرخش مچ با وزنه سبک: این حرکت باعث تقویت عضلات ساعد میشود.
-
بالا بردن مچ دست: با دمبل سبک مچ را به سمت بدن خم کنید و سپس رها کنید.
-
خم کردن آرنج: بازو را به سمت شانه بالا بیاورید تا عضلات ساعد فعال شوند.
-
کشش عضله مچ دست: با دست دیگر، مچ دست را به آرامی به سمت پایین بکشید تا کشش را در ساعد احساس کنید.
⚠️ قبل از انجام تمرینات، مشاوره با فیزیوتراپیست ضروری است تا از انجام صحیح حرکات و پیشگیری از آسیب بیشتر اطمینان حاصل شود.
دستگاههای مورد استفاده در فیزیوتراپی تنیس البو
در کلینیکهای مجهز، برای تسریع روند بهبودی از دستگاههای مختلفی استفاده میشود:
-
شاک ویو تراپی (Shockwave Therapy)
برای کاهش التهاب و تحریک بازسازی تاندونها. (مطالعه بیشتر) -
لیزر تراپی پرتوان و کمتوان
برای کاهش درد و بهبود گردش خون موضعی. -
اولتراسوند تراپی
برای تسریع ترمیم بافتی. -
الکتروتراپی و TENS
جهت کاهش درد و اسپاسم عضلانی.
درمان تنیس البو در کلینیک فیزیوتراپی سبلان شرق
در کلینیک فیزیوتراپی سبلان شرق درمان تنیس البو با بهرهگیری از جدیدترین تجهیزات و روشهای علمی انجام میشود.
در این مرکز، بیماران تحت نظر فیزیوتراپیستهای مجرب و با استفاده از دستگاههای مدرن مانند شاک ویو تراپی، لیزر تراپی و تمرینات اصلاحی اختصاصی درمان میشوند.
همچنین، خدمات این کلینیک تحت پوشش بیمههای آسیا، پارسیان و بیمه خدمات درمانی ارائه میگردد. این موضوع باعث کاهش هزینههای درمانی بیماران و افزایش دسترسی به خدمات تخصصی فیزیوتراپی میشود.
پیشگیری از تنیس البو
-
تقویت عضلات ساعد و شانه با تمرینات منظم
-
پرهیز از حرکات تکراری یا طولانیمدت دست
-
گرم کردن بدن قبل از ورزش
-
استفاده از وسایل و ابزار مناسب در هنگام کار یا ورزش
-
حفظ وضعیت صحیح بدن هنگام کار با کامپیوتر یا ابزارهای دستی
چه زمانی باید به فیزیوتراپی مراجعه کنیم؟
اگر علائم زیر را دارید، مراجعه به فیزیوتراپیست ضروری است:
-
درد یا ضعف در ساعد که فعالیت روزانه را مختل کرده است
-
عدم بهبود پس از چند هفته استراحت
-
تشدید درد هنگام گرفتن یا بلند کردن اشیاء
-
مشاهده تورم یا برآمدگی روی آرنج
سوالات متداول درباره تنیس البو
۱. آیا تنیس البو خودبهخود خوب میشود؟
در موارد خفیف ممکن است، اما فیزیوتراپی روند بهبود را بسیار سریعتر و ماندگارتر میکند.
۲. بهترین درمان تنیس البو چیست؟
ترکیبی از فیزیوتراپی، تمرینات اصلاحی و درمانهای فیزیکی مانند شاک ویو مؤثرترین روش است.
۳. آیا فیزیوتراپی تنیس البو تحت پوشش بیمه است؟
بله، در کلینیک فیزیوتراپی سبلان شرق، درمان تنیس البو با پوشش بیمههای آسیا، پارسیان و خدمات درمانی انجام میشود.
۴. آیا استفاده از بریس تنیس البو مفید است؟
بله، بریس میتواند فشار روی تاندونها را کاهش داده و از درد حین فعالیت بکاهد.
جمعبندی
تنیس البو از شایعترین دردهای آرنج است که در اثر حرکات تکراری و فشار زیاد بر تاندونهای ساعد ایجاد میشود. تشخیص و درمان زودهنگام با فیزیوتراپی تخصصی نقش مهمی در بهبود کامل و جلوگیری از عود مجدد دارد.
در کلینیک فیزیوتراپی سبلان شرق درمان این عارضه با استفاده از جدیدترین روشها، دستگاههای پیشرفته و تحت پوشش بیمه انجام میشود تا بیماران بتوانند با کمترین هزینه، سریعتر به زندگی عادی بازگردند.
